Siyasar 2027: Jihohi 10 da Suka Fi Yawan Masu Rijistar Zabe a Najeriya

Siyasar 2027: Jihohi 10 da Suka Fi Yawan Masu Rijistar Zabe a Najeriya

Hukumar INEC ta kasa ta fitar da jerin jihohin Najeriya da ke kan gaba da yawan masu rajistar zaɓe da gabanin babban zaɓen 2027

Legit.ng Hausa ta bude tasha a manhajar Whatsapp. Kasance tare da mu don samun rahotanni da dumi-dumi!

Abdullahi Abubakar, Editan Legit Hausa ne ta bangaren siyasa, kasuwanci da al'amuran yau da kullum, ya na da gogewar aikin jarida sama da shekaru biyar.

Abuja - Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) ta bayyana jihohin da suka fi yawan masu rajistar zaɓe gabanin babban zaɓen 2027.

INEC ta fitar da jihohin da suka fi yawan masu rijistar zabe
Shugaban hukumar INEC, Joash Amupitan yayin taro a Abuja. Hoto: INEC Nigeria.
Source: Facebook

Shugaban INEC, Farfesa Joash Amupitan, ya bayyana hakan a wani taron masu ruwa da tsaki da taron manema labarai da aka gudanar a Abuja, cewar Punch.

Amupitan ya ce rajistar masu zaɓe ta ƙunshi sama da mutane miliyan 103, bayan kammala matakai uku na ci gaba da rajistar zaɓe da tantance bayanan na’ura.

Jihohin da suka fi yawan masu kuri'a

Ya ce Lagos ce ke kan gaba da masu rajistar zaɓe, sai Kano da ke mataki na biyu, sannan Kaduna mai mutane a mataki na uku.

Kara karanta wannan

"Na shirya": Uba Sani ya bayyana kololuwar shirinsa kan kare tazarcen Tinubu

Kididdigar ta kuma bayyana cewa Katsina ce ta biyo baya da masu rajista yayin da Rivers ta kasance ta biyar da mutane 3,736,434 a rajistar.

Amupitan ya bayyana jerin jihohin kamar haka:

1. Lagos State — 7,488,633

Jihar Lagos tana da masu rajistar zaɓe guda 7,488,633, bisa ga adadin da aka bayar na Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC).

Wannan adadi mai yawa ya sa jihar ta kasance muhimmiya a harkokin zaɓe a Najeriya, inda yawan masu fitowa zaɓe zai iya yin tasiri ga sakamakon zaɓe.

A cewar INEC, Lagos ce kan gaba a tsakanin jihohin Najeriya wajen yawan masu rajistar zaɓe gabanin babban zaɓen shekarar 2027.

Lagos da ke Kudu maso Yammacin Najeriya inda nan ne jihar Shugaba Bola Tinubu tana da matukar tasiri a duka manyan zabukan da ake yi a Najeriya.

Lagos ta zama ta daya kan rijistar masu zabe
Gwamna Babajide Sanwo-Olu na jawabi a Lagos. Hoto: Babajide Sanwo-Olu.
Source: Facebook

2. Kano State — 6,570,276

Jihar Kano tana da masu rajistar zaɓe guda 6,570,276, bisa ga adadin da aka bayar na Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC).

Wannan adadi ya sa Kano ta kasance ɗaya daga cikin jihohin da ke da yawan masu rajistar zaɓe a Najeriya, wanda ke nuna muhimmancin jihar a harkokin zaɓe.

Kara karanta wannan

2027: Bayan gyare gyare INEC za ta fitar da sabon jerin 'yan takara

A cewar alkaluman INEC da aka bayar, Kano ce ta biyu a Najeriya wajen yawan masu rajistar zaɓe, bayan Jihar Lagos mai mutum 7,488,633.

Yawan masu rajistar zaɓen Kano na iya taka muhimmiyar rawa a zaɓen shekarar 2027, gwargwadon yadda masu zaɓe za su fito domin kaɗa ƙuri'unsu.

3. Kaduna State — 4,662,640

Jihar Kaduna tana da masu rajistar zaɓe guda 4,662,640, bisa ga alkaluman da aka bayar na Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC).

Hakan ya nuna muhimmancin jihar a harkokin zaɓe, musamman a yankin Arewa maso Yammacin Najeriya.

Kaduna na da muhimmiyar rawa a siyasar Arewa saboda matsayinta na cibiyar kasuwanci, ilimi da harkokin siyasa.

Yawan masu rajistar zaɓe a jihar na iya ƙara muhimmancinta a zaɓukan shekarar 2027, musamman wajen yaƙin neman zaɓe da ƙoƙarin jam’iyyun siyasa na samun goyon bayan masu kaɗa ƙuri’a a yankin.

Tasirin jihar Kaduna a zabukan Najeriya
Gwamna Uba Sani na jihar Kaduna. Hoto: Senator Uba Sani.
Source: Facebook

4. Katsina State — 3,876,051

Jihar Katsina tana da masu rajistar zaɓe guda 3,876,051, bisa ga adadin da aka bayar na Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC).

Kara karanta wannan

Bincike ya tono matsala a N37bn da aka ce gwamnatin Tinubu da Buhari sun raba wa talakawa

Jihar na daga cikin muhimman jihohin siyasa a Arewa maso Yammacin Najeriya, musamman saboda yawan masu zaɓe da kuma tasirin siyasar marigayi Muhammadu Buhari.

Muhammadu Buhari, wanda dan asalin Katsina ne, ya shafe shekaru yana nuna tasirinsa a siyasa kafin rasuwarsa, inda ya samu gagarumin goyon baya a zaɓukan shugaban ƙasa na 2015 da 2019.

5. Rivers State — 3,736,434

Jihar Rivers tana da masu rajistar zaɓe guda 3,736,434, bisa ga alkaluman da Hukumar Zaɓe Mai Zaman Kanta ta Ƙasa (INEC) ta fitar gabanin babban zaɓen shekarar 2027.

Wannan ya sanya Rivers a matsayi na biyar a jerin jihohin Najeriya masu yawan masu rajistar zaɓe, cewar Vanguard.

Rivers na da muhimmanci a siyasar Najeriya saboda arzikin man fetur da iskar gas, da kuma matsayinta a yankin Neja-Delta.

Haka kuma, jihar tana da tasiri a siyasar ƙasa saboda yawan masu zaɓe da kuma fafatawar manyan jam’iyyun siyasa wajen samun goyon bayan al’ummar jihar.

Saboda haka, masu rajistar zaɓe 3,736,434 na Rivers na iya taka muhimmiyar rawa a zaɓen 2027, kamar yadda Channels TV ta ce.

Kara karanta wannan

APC ta fito da abin da mutane ba su fahimta ba kan jawabin Tinubu a taron kamfen Kaduna

Duk da haka, tasirin jihar a sakamakon zaɓe zai danganta da yawan waɗanda suka fito suka kaɗa ƙuri’a da yadda aka raba ƙuri’un tsakanin 'yan takara da jam’iyyun siyasa.

Jihar Rivers na da tasiri a zaben Najeriya
Gwamna Siminalayi Fubara yana rattaba hannu a yarjejeniya. Hoto: Sir Siminalayi Fubara.
Source: Facebook

Sauran jihohin sun hada da:

6. Oyo State — 3,588,111

7. Delta State — 3,525,988

8. Benue State — 3,057,225

9. Ogun State — 3,037,981

10. Bauchi State — 3,012,547

Kano ta zamo jiha na 2 da ta fi yawan masu rijistar zabe
Taswirar jihar Kano da ta fi yawan al'umma a Arewa. Hoto: Legit.
Source: Original

Sauran jihohi da ke da karancin masu rijista

Matakan uku na ci gaba da rajistar masu zaɓe sun samar da sababbin masu rajista 10,772,421 kafin kammala tantancewar bayanan na’ura da tsaftace rajistar.

INEC ta kuma tsara fara rabon sababbin katunan zaɓe na dindindin ga masu rajista a faɗin ƙasar daga ranar 9 ga Oktoba 2026.

A ƙarshen jerin akwai Ekiti da masu rajista 1,055,708, sai Bayelsa mai mutane 1,200,691 da suka yi rajistar zaɓe.

Babban Birnin Tarayya Abuja na matsayi na uku daga ƙasa da masu rajista 1,732,043, sai Ondo da 1,733,641 da Gombe mai 1,768,560.

Amupitan ya ce jimillar masu rajistar zaɓe a Najeriya ta kai 103,428,715, bayan kammala aikin sabunta da tsaftace bayanan masu zaɓe, cewar TheCable.

Kara karanta wannan

Ebola: NCDC ta fadi halin da za a shiga a daga zaben 2027 a Najeriya

INEC ta shirya raba sababbin katunan zabe
Shugaban hukumar zabe a Najeriya, INEC, Joash Amupitan. Hoto: INEC Nigeria.
Source: Twitter

Jinsi, shekaru da masu bukata ta musamman

A bangaren jinsi, ya ce maza sun kai 53,528,218, wato kashi 51.75 cikin ɗari, yayin da mata suka kai 49,900,497.

Ya bayyana cewa masu shekaru tsakanin 35 zuwa 49 ne suka fi yawa, inda suka kai 43,265,946, wato kashi 41.83 cikin ɗari na rajistar.

Masu shekaru tsakanin 18 zuwa 34 sun kai 29,777,576, wato kashi 28.79 cikin ɗari, yayin da masu shekaru 50 zuwa 69 suka kai 22,982,900.

Wannan rukunin masu shekaru 50 zuwa 69 ya wakilci kashi 22.22 cikin ɗari, yayin da masu shekaru 70 zuwa sama suka kasance mafi ƙanƙanta.

INEC ta ce masu shekaru 70 zuwa sama sun kai 7,402,291, wato kashi 7.16 cikin ɗari na jimillar masu rajistar zaɓe, kamar yadda Channels TV ta ce.

Hukumar ta kuma ce ta samu mutane 232,658 masu buƙatu na musamman a fannoni 10, waɗanda suka kai kusan kashi 0.23 cikin ɗari.

Mafi yawan masu buƙatu na musamman suna cikin rukunin “wasu”, inda suka kai 101,183, wato kashi 43.49 cikin ɗari na masu buƙatun.

Kara karanta wannan

Ebola: Gwamanti ta ware maƙudan kuɗi domin tallafawa masu ɗauke da cutar

Kamfen 2027: INEC ta gargadi yan siyasa

Mun ba ku labarin cewa Hukumar Zabe ta INEC, ta gargadi ’yan siyasa cewa burinsu na neman mulki bai kai darajar jinin ko da mutum daya daga cikin ’yan Najeriya ba.

Hukumar ta yi alkawarin daukar matakin kamawa, hukunta da gurfanar da jam’iyyu, ’yan takara da wakilai da aka samu da hannu wajen tashin hankali ko kalaman kiyayya.

Shugaban INEC, Farfesa Joash Amupitan, ya yi wannan gargadin ne a wani taron horaswa na musamman ga editoci ta shirya.

Asali: Legit.ng

Authors:
Abdullahi Abubakar avatar

Abdullahi Abubakar (Hausa editor) Marubuci kuma kwararren ɗan jarida ne da ya shafe shekaru 5 yana rubutu a fannin siyasa da harkokin yau da kullum. Ya kammala digirin farko a jami'ar Maiduguri. Ya samu horon aikin jarida a Reuters da AFP, ya sha halartar tarukan karawa juna sani game da bincike da adabi. Tuntube shi a abdullahi.abubakar@corp.legit.ng.