Tsananin Zafi: Abubuwa 10 da Ya Kamata ’Yan Najeriya Su Yi Shirin Fuskanta a Nan Kusa

• Wani rahoto ya yi hasashen cewa Najeriya na iya samun ƙarin mace-macen da suka shafi zafi har 31,400 daga watannin Satumba 2026 zuwa Fabrairu 2027
• Hukumar Kula da Yanayi ta Duniya (WMO) ta yi gargadin cewa El Niño na iya ƙara haɗarin tsananin zafi, fari da ambaliyar ruwa
• Shan ruwa akai-akai, bin hasashen yanayi da kare manoma da sauran mutanen da ke aiki a waje na daga cikin matakan kariya

Najeriya - Yayin da ake fuskantar yiwuwar tsananin zafi a wasu sassan duniya, an shawarci ’yan Najeriya su fara ɗaukar matakan kariya domin rage illar sauyin yanayi da ake fargaban zai iya ƙara tsananta a watannin da ke tafe.

Wani rahoto na Climate Impact Lab ya yi hasashen cewa Najeriya na iya fuskantar ƙarin mace-macen da suka shafi zafi har 31,400 tsakanin Satumba 2026 da Fabrairu 2027.

Rahoton ya kuma yi hasashen cewa yankin Sahel na Afirka zai iya samun ƙarin mace-mace 66,800 da suka shafi zafi a wannan lokaci, inda kusan rabinsu za su kasance a Najeriya. Sai dai waɗannan alkaluma hasashe ne, ba tabbacin cewa mace-macen za su faru ba.

Kara karanta wannan

Yadda 'yunwa' za ta ruguza lissafin Tinubu a zaben shugaban ƙasa na 2027

El Niño wani yanayi ne da ke faruwa sakamakon ɗumamar ruwan teku a yankin Tekun Pasifik, wanda zai iya sauya yanayin zafi da ruwan sama a sassa daban-daban na duniya.

Ga abubuwa 10 da ya kamata ’yan Najeriya su yi domin shirin fuskantar yiwuwar tsananin yanayi.

1. Kare kai daga tsananin zafi

Ya kamata mutane su riƙa shan ruwa akai-akai, sanya tufafi masu sauƙi da kuma neman inuwa idan rana ta yi zafi sosai.

Haka kuma, yana da kyau a rage ayyukan da ke buƙatar ƙarfin jiki a lokutan da zafi ya fi tsanani.

Manoma, ’yan kasuwa, ma’aikatan gine-gine da sauran waɗanda ke aiki a waje na daga cikin mutanen da za su iya fuskantar haɗarin zafi sosai.

2. Bibiyar hasashen yanayi

Ya kamata jama’a su riƙa bibiyar sanarwar Hukumar Kula da Yanayi ta Najeriya (NiMet) domin samun sahihan bayanai kan yanayin da ake sa ran za a fuskanta.

Kara karanta wannan

Asiri ya tonu: An gano masu shirya kai farmaki kan matasan da za su y aikin zaɓen 2027

Haka kuma, ya kamata su guji dogaro da saƙonnin da ba a tabbatar da sahihancinsu ba a kafafen sada zumunta.

3. Yin shirin kare kai daga ambaliya

Duk da yiwuwar fari da tsananin zafi, ambaliya na ci gaba da zama barazana a wasu yankunan Najeriya.

Ya kamata iyalai su tsaftace magudanan ruwa idan yin hakan ba zai jefa su cikin haɗari ba, su ajiye muhimman takardu a wuraren da ruwa ba zai iya lalata su ba, tare da sanin hanyoyin tserewa daga wuraren da ke fuskantar ambaliya.

Kada a yi ƙoƙarin ketare ruwan da ya yi ambaliya da ƙafa ko mota.

4. Manoma su sake duba shirinsu

Manoman da suka dogara da ruwan sama ya kamata su bibiyi sabbin hasashen NiMet kafin yanke shawarar lokacin shuka.

Fari ko sauyin lokacin ruwan sama na iya shafar amfanin gona da kuma rage yawan abin da aka girbe.

Ya kamata manoma su nemi shawarar ƙwararrun jami’an aikin gona domin sanin irin matakan da suka dace da yankunansu.

5. Yin shirin tanadin ruwa

Kara karanta wannan

Tinubu zai fara karɓar harajin 25% daga kuɗaɗen shigan ƴan Najeriya?

Iyalai su duba yadda suke samun ruwa tare da gyara bututun da ke zubar da shi ba tare da amfani ba.

Haka kuma, ya kamata a tanadi tsaftataccen ruwa a cikin kwantena masu murfi domin guje wa ƙarancin ruwa a lokacin da ake fuskantar tsananin zafi ko fari.

6. Tsara yadda ake kashe kuɗin abinci

Sauyin yanayi na iya shafar noma da jigilar kayan abinci, wanda zai iya ƙara matsin tattalin arziki ga iyalai.

Ya kamata iyalai su tsara kasafin kuɗin abinci, su guji almubazzaranci tare da adana kayan abinci yadda ya kamata.

Sai dai ba lallai ba ne El Niño ya jawo tashin farashin abinci kai tsaye, domin akwai wasu abubuwa da ke shafar farashi, ciki har da kuɗin sufuri, tsaro da kuɗin ajiya.

7. Tanadin jakar gaggawa

Iyalai da ke zaune a wuraren da ke fuskantar ambaliya ko wasu haɗurran yanayi za su iya tanadin jakar gaggawa.

Jakar za ta iya ƙunsar muhimman takardu, magungunan da ake amfani da su bisa shawarar likita, kayan agajin farko, tocila, batir, na’urar cajin waya da sauran kayayyakin da ake buƙata.

Kara karanta wannan

An zo wurin: Gwamnatin Tinubu za ta lafta harajin fetur kan 'yan Najeriya bisa sharadi 1

8. Kula da masu rauni a cikin al’umma

Yara ƙanana, tsofaffi da mutanen da ba sa iya samun ruwa ko wurin sanyaya jiki cikin sauƙi na iya fuskantar haɗarin tsananin zafi fiye da sauran mutane.

Ya kamata iyalai da maƙwabta su riƙa duba lafiyarsu tare da taimaka musu samun ruwa, inuwa da kulawar lafiya idan ana buƙata.

9. Yin shirin gaggawa na kuɗi

Tsananin yanayi na iya shafar gidaje, gonaki da ƙananan sana’o’i.

Inda hali ya ba da dama, ya kamata iyalai su tanadi kuɗin gaggawa tare da tsara yadda za su biya muhimman buƙatu idan ambaliya ko wani yanayi ya hana su gudanar da ayyukansu na yau da kullum.

10. Yada sahihan bayanai da ɗaukar mataki da wuri

Ya kamata jama’a su riƙa yada bayanai daga hukumomi kamar NiMet, Hukumar Kula da Ruwa ta Najeriya (NIHSA) da Hukumar Ba da Agajin Gaggawa (NEMA).

Haka kuma, idan hukumomi suka bayar da gargadin ƙaura daga wani wuri saboda haɗari, ya kamata a bi umarnin cikin gaggawa.

Kara karanta wannan

An shiga tashin hankali da sojojin Najeriya suka tare wasu matasa, suka harbe su har lahira

Daga karshe

Ko da yake ba za a iya hana El Niño faruwa ba, ɗaukar matakan kariya da wuri na iya taimakawa wajen rage illolinsa ga lafiyar jama’a, noma da tattalin arziki.

Saboda haka, bin sahihan hasashen yanayi, tanadin ruwa da kuma kare mutanen da suka fi fuskantar haɗari na daga cikin matakan da ya kamata ’yan Najeriya su fara ɗauka tun yanzu.

Asali: Legit.ng